മാസപ്പടി കേസ്: പിണറായി വിജയനും വീണയ്ക്കും മുഹമ്മദ് റിയാസിനുമെതിരെ കേസെടുക്കാൻ ഹൈക്കോടതി; പ്രാഥമിക അന്വേഷണത്തിനുള്ള സർക്കാർ നീക്കം തള്ളി

കൊച്ചി: എക്സാലോജിക്–സിഎംആർഎൽ സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മാസപ്പടി കേസിൽ മുഖ്യമന്ത്രി പിണറായി വിജയൻ, മകൾ ടി. വീണ, മന്ത്രി പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ് എന്നിവർക്കെതിരെ വിജിലൻസ് കേസ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാൻ കേരള ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവിട്ടു. എൻഫോഴ്സ്മെന്റ് ഡയറക്ടറേറ്റ് (ഇഡി) കൈമാറിയ വിവരങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ നേരിട്ട് കേസെടുക്കണമെന്നാവശ്യപ്പെട്ട് കെ.എം. ഷാജഹാൻ സമർപ്പിച്ച ഹർജിയിലാണ് ജസ്റ്റിസ് എ. ബദറുദ്ദീന്റെ നിർണായക ഉത്തരവ്. കേസെടുക്കുന്നതിന് മുമ്പ് പ്രാഥമിക അന്വേഷണം നടത്തണമെന്ന സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ നിലപാട് തള്ളിയ കോടതി, പ്രത്യേക അന്വേഷണസംഘം രൂപീകരിച്ച സംസ്ഥാന പൊലീസ് മേധാവിയുടെ ഉത്തരവും റദ്ദാക്കി.

കൊച്ചിൻ മിനറൽസ് ആൻഡ് റൂട്ടൈൽ ലിമിറ്റഡ് (സിഎംആർഎൽ) എന്ന സ്വകാര്യ കമ്പനിയും പിണറായി വിജയന്റെ മകൾ ടി. വീണയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട എക്സാലോജിക് സൊല്യൂഷൻസ് എന്ന സ്ഥാപനവും തമ്മിലുള്ള സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകളാണ് മാസപ്പടി വിവാദത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം. ഐടി സേവനങ്ങൾ നൽകിയെന്ന പേരിൽ സിഎംആർഎൽ കമ്പനിയിൽനിന്ന് വീണയ്ക്കും എക്സാലോജിക്കിനും പണം കൈമാറിയെങ്കിലും അതിന് ആനുപാതികമായ സേവനങ്ങൾ നൽകിയിട്ടില്ലെന്ന ആരോപണമാണ് ആദായനികുതി പരിശോധനകളെത്തുടർന്ന് ഉയർന്നത്. ₹1.72 കോടിയുടെ ഇടപാടുകളാണ് വിവാദത്തിന്റെ ആദ്യഘട്ടത്തിൽ പ്രധാനമായി പുറത്തുവന്നത്.

സിഎംആർഎൽ കമ്പനിയുടെ സാമ്പത്തിക രേഖകളും ആദായനികുതി അന്വേഷണത്തിൽ ലഭിച്ച വിവരങ്ങളും അടിസ്ഥാനമാക്കി പണമിടപാടുകളുടെ സ്വഭാവം സംബന്ധിച്ച് ഗുരുതരമായ സംശയങ്ങൾ ഉയർന്നിരുന്നു. സേവനങ്ങൾക്കുള്ള നിയമാനുസൃത പ്രതിഫലമായിരുന്നോ കൈമാറിയ തുക, രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സാമ്പത്തിക നേട്ടങ്ങൾ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ടോ, ഇടപാടുകളുടെ യഥാർത്ഥ ലക്ഷ്യം എന്തായിരുന്നു തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളാണ് അന്വേഷണപരിധിയിൽ വന്നത്.

വിവാദം ശക്തമായതോടെ കേന്ദ്ര കമ്പനികാര്യ മന്ത്രാലയം അന്വേഷണത്തിന് ഉത്തരവിടുകയും പിന്നീട് സീരിയസ് ഫ്രോഡ് ഇൻവെസ്റ്റിഗേഷൻ ഓഫീസിന് (എസ്എഫ്ഐഒ) അന്വേഷണം കൈമാറുകയും ചെയ്തു. എക്സാലോജിക്, സിഎംആർഎൽ, കേരള സംസ്ഥാന വ്യവസായ വികസന കോർപ്പറേഷൻ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകളും കമ്പനികളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളും അന്വേഷണവിധേയമായി. എസ്എഫ്ഐഒയുടെ അന്വേഷണം പൂർത്തിയായതിനെത്തുടർന്ന് കമ്പനി നിയമപ്രകാരമുള്ള പ്രത്യേക കോടതിയിൽ പരാതി സമർപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.

ഇതിനിടെ കള്ളപ്പണം വെളുപ്പിക്കൽ നിരോധന നിയമപ്രകാരം അന്വേഷണം നടത്തിയ എൻഫോഴ്സ്മെന്റ് ഡയറക്ടറേറ്റ്, സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകളിൽ അഴിമതി നിരോധന നിയമപ്രകാരമുള്ള കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ സംബന്ധിച്ച വിവരങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയതായി നിലപാടെടുത്തു. അന്വേഷണത്തിൽ ലഭിച്ച വിവരങ്ങൾ കള്ളപ്പണം വെളുപ്പിക്കൽ നിരോധന നിയമത്തിലെ വകുപ്പ് 66(2) പ്രകാരം സംസ്ഥാന പൊലീസ് മേധാവിക്ക് കൈമാറി. ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ സംസ്ഥാന അന്വേഷണ ഏജൻസി എഫ്‌ഐആർ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത് അന്വേഷണം നടത്തണമെന്നായിരുന്നു ഇഡിയുടെ നിലപാട്.

എന്നാൽ ഇഡി കൈമാറിയ വിവരങ്ങളിൽ നേരിട്ട് കേസെടുക്കുന്നതിന് പകരം പ്രാഥമിക അന്വേഷണം നടത്താനാണ് സംസ്ഥാന സർക്കാർ തീരുമാനിച്ചത്. ഇതിനായി പ്രത്യേക അന്വേഷണസംഘത്തെ നിയോഗിച്ച് സംസ്ഥാന പൊലീസ് മേധാവി ഉത്തരവിറക്കി. ലഭിച്ച രേഖകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ കുറ്റകൃത്യം നടന്നിട്ടുണ്ടോയെന്ന് ആദ്യം പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്നായിരുന്നു സർക്കാരിന്റെ വാദം.

ഇഡി നടത്തിയ അന്വേഷണത്തിൽ കുറ്റകൃത്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വ്യക്തമായ വിവരങ്ങൾ ലഭിച്ച സാഹചര്യത്തിൽ വീണ്ടും പ്രാഥമിക അന്വേഷണം നടത്തുന്നത് അനാവശ്യമാണെന്നായിരുന്നു ഹർജിക്കാരന്റെ വാദം. കേന്ദ്ര അന്വേഷണ ഏജൻസി കൈമാറിയ വിവരങ്ങളിൽ അഴിമതി നിരോധന നിയമപ്രകാരമുള്ള കുറ്റകൃത്യം വെളിപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിൽ സംസ്ഥാന ഏജൻസിക്ക് നിയമാനുസൃത നടപടി സ്വീകരിക്കാനുള്ള ബാധ്യതയുണ്ടെന്നും ഹർജിയിൽ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

ഇഡിയും നേരിട്ട് എഫ്‌ഐആർ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യണമെന്ന നിലപാടാണ് കോടതിയിൽ സ്വീകരിച്ചത്. അതേസമയം പ്രാഥമിക അന്വേഷണം നടത്താനുള്ള അധികാരം സംസ്ഥാന അന്വേഷണ ഏജൻസിക്കുണ്ടെന്ന സർക്കാർ വാദം കോടതി അംഗീകരിച്ചില്ല. കുറ്റകൃത്യം സംബന്ധിച്ച മതിയായ വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമായ സാഹചര്യത്തിൽ വീണ്ടും പ്രാഥമിക അന്വേഷണത്തിലേക്ക് പോകുന്നതിന് ന്യായീകരണമില്ലെന്ന നിലപാടിലാണ് ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവിട്ടത്.

മാസപ്പടി വിവാദത്തിൽ ₹20.5 കോടിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അഴിമതി ആരോപണങ്ങളും പുതിയ നിയമനടപടികളുടെ ഭാഗമായി ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ഈ തുകയുടെ കൃത്യമായ ഇടപാട് വിവരങ്ങളും അന്വേഷണ ഏജൻസിയുടെ കണ്ടെത്തലുകളും ബന്ധപ്പെട്ട രേഖകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ആദ്യഘട്ടത്തിൽ പുറത്തുവന്ന ₹1.72 കോടിയുടെ സേവന ഇടപാടുകളും തുടർന്നുള്ള അന്വേഷണങ്ങളിൽ പരാമർശിക്കപ്പെട്ട മറ്റ് സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകളും വ്യത്യസ്ത അന്വേഷണ വിഷയങ്ങളാണ്.

ഹൈക്കോടതിയുടെ പുതിയ ഉത്തരവോടെ മാസപ്പടി വിവാദത്തിൽ സംസ്ഥാന വിജിലൻസിന്റെ തുടർനടപടികൾ നിർണായകമാകും. ഇഡി കൈമാറിയ രേഖകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകൾ, പണത്തിന്റെ ഉറവിടം, ഇടപാടുകളുടെ ഗുണഭോക്താക്കൾ, പൊതുപദവിയിലുള്ളവരുടെ ഇടപെടലുകൾ എന്നിവ വിശദമായി പരിശോധിക്കേണ്ടിവരും. ബന്ധപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെയും കമ്പനി പ്രതിനിധികളുടെയും മൊഴികളും സാമ്പത്തിക രേഖകളും അന്വേഷണത്തിൽ പ്രധാനമാകും.

അതേസമയം, കേസ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാനുള്ള ഉത്തരവ് ആരോപണവിധേയർ കുറ്റക്കാരാണെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തിയതായി അർത്ഥമാക്കുന്നില്ല. ആരോപണങ്ങളുടെ വസ്തുതയും ബന്ധപ്പെട്ട വ്യക്തികളുടെ നിയമപരമായ ഉത്തരവാദിത്തവും അന്വേഷണത്തിലൂടെയും തുടർന്നുള്ള കോടതി നടപടികളിലൂടെയും തീരുമാനിക്കേണ്ടതാണ്.

കേന്ദ്ര അന്വേഷണ ഏജൻസി കൈമാറിയ വിവരങ്ങളിൽ സംസ്ഥാന സർക്കാർ സ്വീകരിക്കേണ്ട നിയമനടപടികളെക്കുറിച്ചുള്ള സുപ്രധാന ഇടപെടലായാണ് ഹൈക്കോടതിയുടെ ഉത്തരവ് മാറുന്നത്. പ്രാഥമിക അന്വേഷണത്തിനുള്ള സർക്കാർ തീരുമാനം റദ്ദാക്കിയ സാഹചര്യത്തിൽ വിജിലൻസ് എഫ്‌ഐആർ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്നതും അന്വേഷണത്തിന് ചുമതലപ്പെടുത്തുന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥരെ തീരുമാനിക്കുന്നതും തുടർനടപടികളുടെ സമയക്രമവും ഇനി നിർണായകമാകും.