ന്യൂഡൽഹി: രാജ്യത്തെ ഹോട്ടൽ, റെസ്റ്റോറന്റ് മേഖലയിൽ ₹25,000 കോടി കവിയുന്ന നികുതി വെട്ടിപ്പ് നടന്നിരിക്കാമെന്ന റിപ്പോർട്ടുകളെ തുടർന്ന് ആദായനികുതി വകുപ്പിന്റെ പരിശോധനകൾ ശ്രദ്ധേയമാകുന്നു. സ്വിഗ്ഗി, സൊമാറ്റോ തുടങ്ങിയ ഓൺലൈൻ ഭക്ഷണവിതരണ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലെ ഇടപാടുകളും ടിഡിഎസ് രേഖകളും ആദായനികുതി റിട്ടേണുകളും തമ്മിലുള്ള പൊരുത്തക്കേടുകളാണ് പരിശോധനയ്ക്ക് അടിസ്ഥാനമാകുന്നത്.

ഓൺലൈൻ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ടിഡിഎസ് രേഖകളിൽ ഇടപാടുകൾ കണ്ടെത്തിയിട്ടും ഏകദേശം 8,000 റെസ്റ്റോറന്റുകൾ ആദായനികുതി റിട്ടേൺ സമർപ്പിച്ചിട്ടില്ലെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ. ഈ സ്ഥാപനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഏകദേശം ₹7,500 കോടിയുടെ ഇടപാടുകൾ പരിശോധനയ്ക്ക് വിധേയമാകുന്നതായും റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. 

2026 മാർച്ച് 9-ന് കേന്ദ്ര പ്രത്യക്ഷനികുതി ബോർഡ് പുറത്തുവിട്ട വിവരങ്ങൾ പ്രകാരം ഏകദേശം 1.77 ലക്ഷം റെസ്റ്റോറന്റുകളുടെ സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകൾ സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ സഹായത്തോടെ പരിശോധിച്ചിരുന്നു. 22 സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ 46 നഗരങ്ങളിലായി 62 റെസ്റ്റോറന്റുകളിൽ നടത്തിയ സർവേയിൽ ഏകദേശം ₹408 കോടിയുടെ വിൽപ്പന കണക്കുകളിൽ രേഖപ്പെടുത്താത്തതായി പ്രാഥമികമായി കണ്ടെത്തി. പരിശോധനയുടെ ഭാഗമായി 63,000 റെസ്റ്റോറന്റുകൾക്ക് നികുതി അനുസരണം ഉറപ്പാക്കുന്നതിനുള്ള ആശയവിനിമയം നടത്താനും വകുപ്പ് നടപടി സ്വീകരിച്ചു.

2021–22 മുതൽ 2024–25 വരെയുള്ള സാമ്പത്തിക വർഷങ്ങളിൽ ഓൺലൈൻ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഏകദേശം ₹7,350 കോടിയുടെ ഇടപാടുകളിൽ പൊരുത്തക്കേടുകളുണ്ടെന്ന കണക്കുകളും പുറത്തുവന്നിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ഈ തുകയുടെ കൃത്യമായ വ്യാപ്തിയും കണക്കെടുപ്പ് രീതിയും ഔദ്യോഗികമായി സ്ഥിരീകരിച്ചിട്ടില്ല.

ആദായനികുതി നിയമത്തിലെ സെക്ഷൻ 194-O പ്രകാരം ഇ-കൊമേഴ്‌സ് പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾ നടത്തുന്ന ടിഡിഎസ് പിടിത്തം നികുതി പരിശോധനയ്ക്ക് പ്രധാന തെളിവായി ഉപയോഗിക്കാനാകും. എന്നാൽ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലെ മൊത്തം വിൽപ്പനയും റെസ്റ്റോറന്റുകളുടെ യഥാർത്ഥ നികുതിവിധേയ വരുമാനവും ഒരുപോലെയല്ല. കമ്മീഷൻ, റീഫണ്ട്, റദ്ദാക്കിയ ഓർഡറുകൾ, ജിഎസ്ടി തുടങ്ങിയ ഘടകങ്ങൾ കൂടി പരിശോധിച്ചശേഷമേ നികുതി ബാധ്യത നിർണയിക്കാനാകൂ.

അതേസമയം, ഓൺലൈൻ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾ വഴിയുള്ള നിശ്ചിത റെസ്റ്റോറന്റ് സേവനങ്ങളുടെ ജിഎസ്ടി ബാധ്യത 2022 ജനുവരി ഒന്നുമുതൽ ബന്ധപ്പെട്ട ഇ-കൊമേഴ്‌സ് ഓപ്പറേറ്റർക്കാണെന്ന വ്യവസ്ഥയും പരിശോധനയിൽ പ്രസക്തമാണ്.

₹25,000 കോടിയുടെ നികുതി വെട്ടിപ്പ് ഔദ്യോഗികമായി സ്ഥിരീകരിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിലും, ഡിജിറ്റൽ ഇടപാടുകളും നികുതി റിട്ടേണുകളും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസങ്ങൾ കണ്ടെത്താൻ ആദായനികുതി വകുപ്പ് നടത്തുന്ന വിപുലമായ പരിശോധന ഹോട്ടൽ മേഖലയിലെ നികുതി അനുസരണത്തിൽ നിർണായകമാകുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.