കൊച്ചി: ടെൻഡർ വ്യവസ്ഥപ്രകാരം നിശ്ചയിച്ച ഫീസിൽ ജിഎസ്ടി ഉൾപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ അതിനു പുറമേ നികുതി ഈടാക്കാൻ കരാറുകാരന് അവകാശമില്ലെന്ന് കേരള ഹൈക്കോടതി. നിയമപ്രകാരം ജിഎസ്ടി അടയ്ക്കേണ്ട ബാധ്യതയുണ്ടെന്ന കാരണത്താൽ മാത്രം ആ തുക ഉപഭോക്താവിൽനിന്ന് അധികമായി ഈടാക്കാൻ കഴിയില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

എരുമേലി പേട്ടതുള്ളലിനിടെ ചെണ്ടമേളം നടത്തുന്ന കലാകാരന്മാരിൽനിന്ന് ഫീസ് പിരിക്കാനുള്ള കുത്തകാവകാശം നേടിയ വി.പി. സുഗതൻ സമർപ്പിച്ച റിട്ട് ഹർജി തള്ളിക്കൊണ്ടാണ് വിധി.

തിരുവിതാംകൂർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ ടെൻഡർ പ്രകാരം ഓരോ ചെണ്ടമേളത്തിനും ₹50 വീതം ഈടാക്കാനായിരുന്നു അനുമതി. എന്നാൽ ടെൻഡർ തുകയ്ക്ക് 18% ജിഎസ്ടി അടച്ചതിനാൽ കലാകാരന്മാരിൽനിന്ന് ₹50-നു പുറമേ ₹9 ജിഎസ്ടി കൂടി ചേർത്ത് ₹59 ഈടാക്കാൻ അനുവദിക്കണമെന്നായിരുന്നു ഹർജിക്കാരന്റെ ആവശ്യം.

ടെൻഡർ തുകയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ₹8,40,261 ജിഎസ്ടി അടച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും നികുതിഭാരം സേവനം സ്വീകരിക്കുന്നവരിലേക്ക് കൈമാറാൻ അവകാശമുണ്ടെന്നും ഹർജിക്കാരൻ വാദിച്ചു. എന്നാൽ ടെൻഡർ ഷെഡ്യൂളിൽ നിശ്ചയിച്ച ₹50 എല്ലാ നികുതികളും ഉൾപ്പെട്ട തുകയാണെന്നും അധികമായി പണം പിരിക്കാൻ കരാർ അനുവദിക്കുന്നില്ലെന്നും ദേവസ്വം ബോർഡ് വ്യക്തമാക്കി.

ജിഎസ്ടി അടയ്ക്കാനുള്ള ബാധ്യത നിയമപരമാണെങ്കിലും ആ നികുതി മറ്റൊരാളിൽനിന്ന് ഈടാക്കാനുള്ള അവകാശം കരാർ വ്യവസ്ഥകളെ ആശ്രയിച്ചാണെന്ന് കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. നികുതി ഉൾപ്പെട്ട തുക നിശ്ചയിച്ചിട്ടുള്ള ഇടപാടുകളിൽ ജിഎസ്ടി ചട്ടങ്ങളിലെ റൂൾ 35 പ്രകാരം നികുതി ഘടകം കണക്കാക്കേണ്ടതാണെന്നും വ്യക്തമാക്കി.

ടെൻഡറിൽ പങ്കെടുത്ത് കുത്തകാവകാശം നേടിയ വ്യക്തി അതിലെ വ്യവസ്ഥകൾ പാലിക്കാൻ ബാധ്യസ്ഥനാണ്. നിശ്ചിത ഫീസിനു പുറമേ ജിഎസ്ടി ഈടാക്കാൻ അനുമതി നൽകുന്ന വ്യവസ്ഥ ഹർജിക്കാരന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടാൻ കഴിഞ്ഞില്ലെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി.

അധിക നികുതി പിരിക്കാൻ അനുവദിക്കാത്തതുമൂലം ഉണ്ടായ നഷ്ടം ദേവസ്വം ബോർഡ് തിരിച്ചുനൽകണമെന്ന ആവശ്യവും കോടതി നിരസിച്ചു. അത്തരമൊരു തുക തിരികെ നൽകാൻ ബോർഡിന് നിയമപരമോ കരാർപരമോ ആയ ബാധ്യതയില്ലെന്ന് വ്യക്തമാക്കിയാണ് ഹർജി തള്ളിയത്.

നികുതി ഉൾപ്പെടെയുള്ള നിരക്ക് നിശ്ചയിക്കുന്ന സർക്കാർ ടെൻഡറുകളിലും മറ്റ് സേവനകരാറുകളിലും നിർണായകമായ നിയമവ്യക്തത നൽകുന്നതാണ് വിധി. കരാറിൽ നിശ്ചയിച്ച നിരക്കിനു പുറമേ ജിഎസ്ടി ഈടാക്കാനുള്ള അവകാശം സ്വതവേ ഉണ്ടാകില്ലെന്നതാണ് വിധിയുടെ പ്രധാന സന്ദേശം.