കൊച്ചി: ജിഎസ്ടി ഓഡിറ്റിന്റെ അന്തിമ നടപടിക്രമങ്ങൾ പൂർത്തിയാകുന്നതിന് മുമ്പ് ഓഡിറ്റ് നിരീക്ഷണങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ കാരണം കാണിക്കൽ നോട്ടീസ് നൽകിയതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കേസിൽ കേരള ഹൈക്കോടതിയുടെ സുപ്രധാന ഇടപെടൽ. ദി ആലപ്പി കമ്പനി ലിമിറ്റഡ് വേഴ്സസ് അസിസ്റ്റന്റ് കമ്മീഷണർ ആൻഡ് മറ്റൊരാൾ കേസിലാണ് നികുതിദായകന് അനുകൂലമായ വിധി ഉണ്ടായതായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നത്.

സിജിഎസ്ടി നിയമത്തിലെ സെക്ഷൻ 65 പ്രകാരം 2024 ജനുവരി 17ന് ഓഡിറ്റ് നോട്ടീസ് നൽകിയിരുന്നു. ജനുവരി 24ന് കമ്പനി ആവശ്യപ്പെട്ട രേഖകൾ സമർപ്പിച്ചു. തുടർന്ന് ജൂലൈ നാലിന് കരട് ഓഡിറ്റ് നിരീക്ഷണങ്ങൾ അറിയിക്കുകയും കമ്പനി മറുപടി നൽകാൻ കൂടുതൽ സമയം ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ സമയം നീട്ടണമെന്ന അപേക്ഷകളിൽ തീരുമാനമെടുക്കാതെ ജൂലൈ 16ന് ഓഡിറ്റ് നോട്ട് പുറപ്പെടുവിച്ചു. പിന്നാലെ ജൂലൈ 31ന് കാരണം കാണിക്കൽ നോട്ടീസും ഓഗസ്റ്റ് ഒന്നിന് തിരുത്തൽ നോട്ടീസും നൽകി.

കേസ് ഹൈക്കോടതിയുടെ പരിഗണനയിലിരിക്കെയാണ് 2024 സെപ്റ്റംബർ മൂന്നിന് വകുപ്പ് അന്തിമ ഓഡിറ്റ് റിപ്പോർട്ട് പുറപ്പെടുവിച്ചത്. ഓഡിറ്റ് നടപടിക്രമങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കുന്നതിനു മുമ്പുതന്നെ കാരണം കാണിക്കൽ നോട്ടീസ് നൽകിയതിന്റെ നിയമസാധുതയാണ് കേസിലെ പ്രധാന തർക്കവിഷയമായത്.

അതേസമയം, ഓഡിറ്റ് നിയമപരമായ സമയപരിധി കഴിഞ്ഞാണ് പൂർത്തിയാക്കിയതെന്ന കമ്പനിയുടെ വാദം കോടതി അംഗീകരിച്ചില്ല. ആവശ്യപ്പെട്ട രേഖകൾ ലഭ്യമാക്കിയ തീയതിയും നികുതിദായകന്റെ സ്ഥാപനത്തിൽ ഓഡിറ്റ് യഥാർത്ഥത്തിൽ ആരംഭിച്ച തീയതിയും പരിഗണിച്ച്, ഇവയിൽ പിന്നീട് വരുന്ന തീയതിയാണ് ഓഡിറ്റ് ആരംഭിച്ച തീയതിയായി കണക്കാക്കേണ്ടതെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ഈ കേസിൽ 2024 മേയ് 24നാണ് ഓഡിറ്റ് ആരംഭിച്ചതെന്ന് കോടതി വിലയിരുത്തി.

ജിഎസ്ടി ഓഡിറ്റിൽ നിയമാനുസൃത നടപടിക്രമങ്ങളും നികുതിദായകന് മറുപടി നൽകാനുള്ള അവസരവും പാലിക്കേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യം വ്യക്തമാക്കുന്നതാണ് വിധി. എന്നാൽ എല്ലാ ഓഡിറ്റ് നോട്ടീസുകളും അന്തിമ റിപ്പോർട്ടിന് മുമ്പ് നൽകിയതുകൊണ്ടുമാത്രം അസാധുവാകുമെന്ന് വിധിയെ വ്യാഖ്യാനിക്കാനാവില്ല.